Inkontileka yefoni enekhredithi embi noma evinjelwe: izinketho zakho zokwethembeka
Kubuyekezwe ngomhla ka-15 Novemba 2026 · 6 amaminithi afundiwe
Inkontileka yocingo iyisikweletu, futhi uMthetho Kazwelonke Wezikweletu udinga wonke umhlinzeki wezikweletu ukuthi ahlole umlando wakho wokukhokha kanye nezimali kuqala. Ngakho-ke ngesikweletu esibi inkontileka ngokuvamile iyenqatshwa, futhi “inkontileka yokuhlola isikweletu” akuyona into yangempela. Izinketho zakho: i-SIM ekhokhelwa ngaphambili enefoni ethengiwe ukheshi, i-lay-by, ifoni evuselelwe, noma ukuqasha umnikazi egunyazwe emholweni wakho. Ungalokothi ukhokhe imali yokuqala yenkontileka "eqinisekisiwe".

Inkontileka kamakhalekhukhwini isikweletu, ngakho inethiwekhi kufanele ihlole umlando wakho wokukhokha ngaphambi kokuthi ithi yebo. Uma ufakwe ohlwini lwabavinjelwe, ngaphansi kokubuyekezwa kwezikweletu noma ugeje izinkokhelo, ngokuvamile uzokwenqatshwa, futhi "inkontileka yokuhlola isikweletu" ayikho ngokusemthethweni. Izinketho zakho zangempela ifoni ethengiwe ukheshi ene-SIM ekhokhwa ngaphambili, i-lay-by, ifoni evuselelwe, noma ukuqasha umnikazi egunyazwe emholweni wakho.
Kungani amanethiwekhi ethi cha
Inkontileka ikunikeza ifoni manje njengoba ukhokha ngaphezu kwezinyanga ezingama-24 kuya kwezingu-36. Ngaphansi isigaba 81(2) soMthetho Kazwelonke Wezikweletu, umnikezi wesikweletu (wemali-mboleko) akufanele enze isivumelwano sesikweletu ngaphandle kokuthatha izinyathelo ezifanele zokuhlola:
- ukuqonda izindleko nobungozi
- umlando wokukhokha izikweletu ngaphansi kwezivumelwano zezikweletu
- izindlela zezimali ezikhona, amathemba kanye nezibopho
Ukunikeza isikweletu ngaphandle kwalokho kuhlola “isikweletu sobudedengu” ngaphansi kwesigaba 80. Ngakho irekhodi elibi, izahlulelo, ama-akhawunti anesikweletu esilele emuva noma ukubuyekezwa kwezikweletu ngokuvamile kuholela ekwehleni. Inethiwekhi ingase futhi ikunikeze imali encane kunaleyo oyicelile.
"Azikho izinkontileka zokuhlola isikweletu": yini ngempela okunikezwayo
Uzobona izikhangiso "zezinkontileka zefoni zabantu abavinjelwe" noma "akukho nkontileka yokuhlola izikweletu". Ngokuvamile zingenye yazo:
| Okushiwo isikhangiso | Kuyini ngokuvamile | Hlola |
|---|---|---|
| "Ayikho inkontileka yokuhlola isikweletu" | Akuyona ikhredithi nhlobo (ekhokhelwa kusengaphambili, i-lay-by), noma umbolekisi oshaya indiva uMthetho | Buza: ubani umnikezi wesikweletu, futhi ingabe ibhalisiwe ne-NCR? |
| "Ukugunyazwa okuqinisekisiwe, kufakwe ohlwini oluvinjelwe KULUNGILE" | Ngokuvamile umthengisi uthatha imali ekhokhwa ngaphambili | Akekho umhlinzeki osemthethweni ongaqinisekisa ukugunyazwa |
| "Khokha imali encane admin sizokutholela inkontileka" | Umkhonyovu ojwayelekile | Ungalokothi ukhokhe ngaphambi kokuthi ubone isisho esibhaliwe |
Eyethu uhlu lokuhlola lomkhonyovu ibala izimpawu eziyisixwayiso ezengeziwe.
Izinketho zakho ezi-5 ezithembekile ezinekhredithi embi
| Inketho | Uthola ifoni | Ukuhlolwa kwekhredithi | Izindleko eziphelele | Ongakubuka |
|---|---|---|---|---|
| 1. I-SIM ekhokhelwe kusengaphambili + ifoni ithenge ukheshi | Manje | Lutho | Kushibhe kakhulu | Udinga inani eligcwele |
| 2. Ifoni elungiswe kabusha, imali | Manje | Lutho | Ngaphansi kokusha | Hlola iwaranti, i-IMEI, ibhethri |
| 3. Lay-by | Lapho isikhokhiwe | Lutho (hhayi ikhredithi) | Mayelana nenani lesitolo | Ayikho ifoni ngenkathi ukhokha |
| 4. Qasha-kuya-ngokwakho | Manje | Isheke lokukwazi ukukhokhela imali engenayo | Ngaphezu kukakheshi | Qhathanisa isamba nemali |
| 5. Lungisa irekhodi lakho, bese usebenzisa futhi | Kamuva | Isheke lesikweletu eligcwele | Intengo yenkontileka | Kuthatha isikhathi |
1. Thenga ukheshi, sebenzisa isikhokhelo. Okusha Samsung Galaxy A06 yayiyi-R1 899 ngomhla ka-Takealot ngomhla ka-14 Novemba 2026. Ibhanqe nanoma iyiphi i-SIM ekhokhelwa ngaphambili nezinqwaba zedatha. Lena indlela eshibhe kakhulu yokuba nefoni.
2. Thenga kabusha. Uthola ifoni engcono ngemali efanayo. Landela wethu uhlu lokuhlola olulungisiwe lwe-iPhone noma ufunde okulungisiwe vs okusha.
3. Lay-by. Akukho sikweletu, futhi uMthetho Wokuvikelwa Kwabathengi uvikela izinkokhelo zakho. Bheka indlela yokubeka ifoni.
4. Qasha-kuya-ngokwakho. I-YeboCell (yithina leyo) ikunikeza ifoni manje, ekhokhelwa masonto onke, futhi ingeyakho ngemva kwenkokhelo yokugcina. Sibheka izitatimende zakho zasebhange noma umholo wakho, hhayi nje amaphuzu akho esikweletu. Lonke uhlelo lokusebenza luthola isheke lokukwazi ukuthengeka, ukugunyazwa akuqinisekisiwe, futhi kubiza ngaphezu kukakheshi. Ikhasi ngalinye lefoni libonisa idiphozi, inani lamasonto onke kanye nenani eliphelele eduze kwenani lemali. Qhathanisa nenkontileka ku ukuqashisa umnikazi vs inkontileka vs BNPL.
5. Lungisa irekhodi, bese uphinde ufake isicelo. Thola umbiko wakho wamahhala wonyaka wezikweletu ehhovisi ngalinye (ubheka kanjani ukuthi awukho ohlwini lwabavinjelwe), phikisa noma yini engalungile, futhi ulethe ama-akhawunti adlulelwe yisikhathi esesikhathini. Uma ufake isicelo sokubuyekezwa kwezikweletu, isigaba sama-88(1) soMthetho Kazwelonke Wezikweletu sithi akumele ufake esinye isivumelwano sesikweletu (ngaphandle kwesivumelwano sokuhlanganisa) kuze kube yilapho ukubuyekezwa kwenqatshwa noma kuyaphela, noma izikweletu zakho ezihlelwe kabusha sezikhokhiwe. Lokho kuhlanganisa nenkontileka futhi ukuqasha nobunikazi ekugcineni, ngakho izinketho 1 kuya ku-3 yizo ezilingana ngenkathi ungaphansi kokubuyekezwa kwezikweletu. Amalungelo akho aphakathi i-NCA nezivumelwano zocingo.
Ngaphambi kokuthi usayine noma yini
- Unayo a isicaphuna esibhaliwe ngenani ozolikhokha
- Uyazi ukuthi ubani umnikezi wesikweletu (kumadili wesikweletu)
- Ayikho imali ekhokhwa ngaphambili ngaphambi kokuthi ubone i-quote
- I izinkokhelo zilingana noJanuwari, hhayi nje kule nyanga
- Uqhathanise isamba ne intengo yemali
Bona izinketho eziseduze nawe, isibonelo amafoni ku-Johannesburg noma Durban, noma hlola lokho ofaneleka kukho.
Imithombo (ihlolwe ngomhla ka-15 Novemba 2026)
- Umthetho Wezikweletu Kazwelonke wama-34 wezi-2005, izigaba 80 (izikweletu zobudedengu), 81 (ukuvimbela isikweletu budedengu) kanye no-88 (umphumela wokubuyekezwa kwezikweletu), iGazethi Kahulumeni No. 28619: https://www.gov.za/sites/default/files/gcis_document/201409/a34-050.pdf
- UMthetho Wokuvikelwa Kwabathengi 68 ka-2008, isigaba 62 (i-lay-bys): https://www.gov.za/sites/default/files/gcis_document/201409/321864670.pdf
- Intengo yemali: Ukufakwa kuhlu kwe-Takealot kukhathalogi yethu, 14 Novemba 2026
Imibuzo abantu abayibuzayo
Ngingathola inkontileka yocingo enesikweletu esibi?
Ngezinye izikhathi, kodwa ngokuvamile akunjalo. Amanethiwekhi kufanele ahlole umlando wakho wokukhokha kanye nezimali zakho ngaphambi kokuba akunikeze isikweletu, ngakho irekhodi elibi noma izahlulelo ngokuvamile zisho ukwehla noma idili elincane. Uma ufake isicelo sokubuyekezwa kwezikweletu, uMthetho uthi akumele uthathe isikweletu esisha size siphele. Abahlinzeki bezindlu eziqashisayo nabo benza isheke lokukwazi ukuthengeka kodwa bheka iholo lakho, futhi ukugunyazwa akuqinisekisiwe.
Ingabe ikhona inkontileka yocingo engenakho ukuhlolwa kwesikweletu?
Akuyona esemthethweni. Isigaba 81 soMthetho Wezikweletu Kazwelonke sithi umnikezi wezikweletu akumele angene esivumelwaneni sesikweletu ngaphandle kokuqale ahlole umlando wakho wokukhokha isikweletu kanye nezindlela zakho zezimali. Noma ubani othengisa “inkontileka yokuhlola isikweletu” kungenzeka ukuthi akanikezi isikweletu, noma akawulandeli uMthetho.
Isiphi isivumelwano esingcono kakhulu sefoni uma nginesikweletu esibi?
Eshibhe kakhulu ifoni oyithenga ukheshi (entsha noma evuselelwe) nge-SIM ekhokhelwa kuqala. Uma ukwazi ukulinda, izindleko zokubeka eceleni mayelana nenani lemali. Uma udinga ifoni manje futhi ungakwazi ukukhokha ukheshi, ukuqashelwa umnikazi wefoni kukunikeza ucingo ngokushesha kodwa kubiza ngaphezulu sekukonke, ngakho qhathanisa isamba nenani lemali.
Ngilihlola kanjani irekhodi lami lesikweletu?
Ungathola umbiko wamahhala wezikweletu kanye ngonyaka esikhungweni ngasinye sezikweletu, isibonelo i-TransUnion, i-Experian noma i-XDS.