Kuhunyushwe ngomshini. Funda ngesiNgisi

Amalungelo akho eNational Credit Act esivumelwaneni socingo

Kubuyekezwe ngomhla ka-15 Novemba 2026 · 4 amaminithi afundiwe

Impendulo emfushane

Uma ukhokhela ucingo ngokuhamba kwesikhathi bese kuba ngeyakho ekugcineni, kungenzeka ukuthi kuyisivumelwano sesikweletu ngaphansi koMthetho Kazwelonke Wezikweletu. Lokho kukunikeza amalungelo ekhwutheshini ebhaliwe kanye nekhophi yesivumelwano, ukuhlolwa kokukwazi ukukhokhela, ukuze ukhokhe ngaphambi kwesikhathi, esaziso ngaphambi kwesinyathelo somthetho, kanye nokukhalaza ku-NCR. Lolu ulwazi olujwayelekile, hhayi iseluleko sezomthetho.

Insizwa igcwalisa isicelo somsebenzi ngocingo lwayo emtatsheni wezincwadi womphakathi

Lolu ulwazi olujwayelekile, hhayi iseluleko sezomthetho. Izinombolo zesigaba zibhekisela kuMthetho Wezikweletu Kazwelonke wama-34 wezi-2005 njengoba ushicilelwe kuGazethi Kahulumeni; Umthetho usuchitshiyelwe kusukela ngaleso sikhathi, ngakho hlola umbhalo wamanje noma ubuze i-NCR mayelana necala lakho.

Ingabe isikweletu sakho sedili lefoni?

Izincazelo zoMthetho zinquma lokhu, hhayi igama elikunkontileka.

Uhlobo lwedili Umnikazi wefoni ekugcineni? Kungenzeka ukuthi ihlanganiswe yi-NCA?
Isivumelwano sesitolimende: inani elikhokhwa kancane kancane, nenzalo, izinkokhelo noma izinkokhiso Yebo, uma ukhokhelwe ngokugcwele Yebo, kuchazwa njengekhredithi
Ukuqashisa / ukuqasha-kuya-ngokwakho: usebenzisa ifoni, ukhokha ngezikhathi ezithile, izindleko ziyasebenza Yebo, ekugcineni (ngokuqondile noma ngemibandela) Yebo, incazelo yoMthetho “yokuqashisa” ihlanganisa lokhu
Ukuqasha okumsulwa: uyakhokha ukuze uyisebenzise futhi uyibuyisele, noma uthenge ngenani lemakethe Cha Cishe akunjalo; buza umhlinzeki ukuthi yimuphi umthetho abathembele kuwo
Inkontileka yenethiwekhi enehendisethi Kuya ngenkontileka Ngokuvamile yebo; hlola inkontileka

Ifoni ye-YeboCell ingeyakho ngemva kwenkokhelo yokugcina, ngakho amalungelo angezansi yiwo okufanele uwabheke esivumelwaneni sethu. Bheka isebenza kanjani futhi ukuqashisa umnikazi vs inkontileka vs BNPL.

Amalungelo akho ngaphambi kokuthi usayine

  • Isitatimende sangaphambi kwesivumelwano kanye nekhotheshini (s92). Ibeka izindleko zesikweletu kanye nesamba ozosikhokha. Qhathanisa lelo nani nenani lemali.
  • Ukuhlola ukukwazi ukuthenga (s81). Umhlinzeki kufanele athathe izinyathelo ezifanele ukuze ahlole izindlela zakho zezimali ezikhona, amathuba nezibopho, kanye nomlando wakho wokukhokha. Akumele ingene esikweletini budedengu. Kufanele uphendule imibuzo yayo ngokugcwele nangeqiniso.
  • Ayikho ingcindezi yokulanda umbiko wakho wesikweletu. Umhlinzeki angase angadingi ukuthi uthole umbiko we-credit bureau ngesicelo sakho (s72(2)).
  • Amadokhumenti ngolimi oluqondayo (s63), phakathi kwezilimi ezisemthethweni umhlinzeki azinikezayo.
  • Ikhophi yamahhala yesivumelwano esayiniwe (s93), ephepheni noma kufomu le-elekthronikhi eliphrintekayo.

Amalungelo akho ngemva kokusayina

  • Ukupholisa-off (s121): ngesivumelwano sokuqashisa noma sesitolimende esisayinwe kwenye indawo ngaphandle kwezakhiwo zebhizinisi ezibhalisiwe zomhlinzeki, ungakhansela zingakapheli izinsuku ezinhlanu zebhizinisi zokusayina. Unikeza isaziso bese ubuyisela izimpahla; umhlinzeki ubuyisela lokho okukhokhile zingakapheli izinsuku eziyisikhombisa zebhizinisi futhi angase akhokhise izindleko ezifanele kanye nerenti ngesikhathi obunazo.
  • Zilungise kusenesikhathi (s125): ungalungisa noma nini, ngesaziso noma ngaphandle kwesaziso. Inani liyibhalansi engakhokhiwe kanye nenzalo, izinkokhelo nezindleko kuze kube yileso sikhathi.
  • Khokha kusengaphambili (s126): ungakhokha kusengaphambili noma yiliphi inani ngaphandle kwesaziso noma inhlawulo, futhi umhlinzeki kufanele ayamukele.
  • Qaphela ngaphambi kokuthatha isinyathelo somthetho (s129): uma usalela emuva, umhlinzeki kufanele aqale akwazise ngokukubhalela futhi aphakamise izinketho ezifana nomeluleki wezikweletu, i-ejenti yokuxazulula izingxabano, inkantolo yabathengi noma umphenyi wezikhalazo, ngaphambi kokuthi kuqale izinyathelo zomthetho.
  • Irekhodi lakho lesikweletu (s72): ukubheka mahhala ifayela lakho le-credit bureau kanye kunoma yiziphi izinyanga eziyi-12, ilungelo lokubekela inselele ulwazi olungalungile, kanye nokutshelwa ngaphambi kokuba kubikwe ulwazi oluthile olubi. Isinyathelo ngesinyathelo: ubheka kanjani ukuthi awukho ohlwini lwabavinjelwe.

Uhlu lokuhlola ngaphambi kokusayina isivumelwano sefoni

  • Nginecaphuna elibhaliwe elibonisa i izindleko eziphelele, hhayi kuphela inani lamasonto onke.
  • Ngiyazi noma mina umnikazi wefoni ekugcineni, futhi nini.
  • Ngibuzwe ngemali engenayo kanye nezindleko (isheke lokukwazi ukuzikhokhela).
  • Ngiyazi inani lokukhokha inqubo uma ngifuna ukukhokha kusenesikhathi.
  • Ngiyazi ukuthi kwenzekani uma ngigeja inkokhelo, okuhlanganisa noma yikuphi ukukhiya kwefoni. Bheka ukuthi ukukhiya ifoni kusebenza kanjani.
  • Umhlinzeki ungitshela ukuthi kufanele ngikhononde kuphi.

Funda futhi usifunda kanjani isivumelwano sokuqasha ifoni.

Ukukhononda kuphi

  1. Umhlinzeki kuqala, ngokubhala. Gcina amakhophi nezinsuku.
  2. I-National Credit Regulator (NCR): noma ubani angafaka isikhalazo ngokwephulwa koMthetho (s136). Imininingwane yokuxhumana ivuliwe ncr.org.za (ngomhla ziyi-15 kuNovemba 2026: [email protected], isikhungo sezingcingo 0860 627 627).
  3. I-ombud, inkantolo yabathengi noma i-ejenti yokuxazulula izingxabano (s134), njengenye indlela ye-NCR. I-Credit Ombud manje isiyingxenye ye Umxazululi kaZwelonke Wezezimali, ethi izinsiza zayo zimahhala (nfosa.co.za, 0860 800 900).
  4. I-National Consumer Tribunal ilalela izicelo ezithile ngaphansi koMthetho (s137), ngokuvamile ngemva kokuba eminye imizila yehlulekile.

Ngaphansi kokubuyekezwa kwezikweletu noma ukhathazekile ngerekhodi lakho? Bheka amafoni abantu abangaphansi kokubuyekezwa kwezikweletu futhi okufanele ukwenze uma uvinjelwe.

Imithombo (ihlolwe ngomhla ka-15 Novemba 2026)

Imibuzo abantu abayibuzayo

Ingabe ukuqashwa kwefoni kukhokhelwa uMthetho Kazwelonke Wezikweletu?

Kuncike esivumelwaneni. Izincazelo zoMthetho zesivumelwano sokuqashisa kanye nekhava yesivumelwano sesitolimende lapho ukhokha khona ngokuhamba kwesikhathi, izindleko ziyasebenza futhi ubunikazi budlulela kuwe ekugcineni. Ukuqasha okumsulwa lapho ungakaze ube ngumnikazi wefoni kungase kuphathwe ngendlela ehlukile. Buza umhlinzeki, noma i-NCR, esebenza esivumelwaneni sakho.

Ngingakwazi ukukhokha ifoni yami kusenesikhathi?

Ngaphansi koMthetho ungabhalisa isivumelwano sesikweletu noma nini, ngesaziso noma ngaphandle kwesaziso. Cela umhlinzeki imali ebhaliwe yokukhokha.

Ngiwuthola kanjani umbiko wami wesikweletu wamahhala?

Umthetho ukunika ilungelo lokuhlola ifayela lakho le-credit bureau kanye njalo ezinyangeni eziyi-12. Buza i-credit bureau ngayinye.

Ngikhononda kuphi?

Okokuqala kumhlinzeki ngokubhala. Bese kuba nguMlawuli Wezikweletu Kazwelonke, noma ku-ombud onegunya lokulawula. U-National Financial Ombud manje usesingatha lokho uMxazululi Wezikhalazo Ngezikweletu ayevame ukukwenza.

Thola ukuthi yini oyifanelekelayo.

Imizuzwana engama-60, asikho isiliphu sokukhokha esidingekayo. Amafoni asuka R44/week, 130 ongakhetha kuzo.