Konteraka ya mogala e e nang le sekoloto se se sa siamang kgotsa e e mo lenaaneng le lentsho: ditlhopho tsa gago tse di ikanyegang
E tlhabolotswe ka 15 Ngwanatsele 2026 · Puiso ya metsotso e le 6
Konteraka ya mogala ke sekoloto, mme Molao wa Bosetšhaba wa Sekoloto o tlhoka gore moabi mongwe le mongwe wa sekoloto a sekaseke hisitori ya gago ya go duela le madi pele. Ka jalo ka sekoloto se se maswe gantsi konteraka e a ganwa, mme “konteraka ya go sa tlhole sekoloto” ga se selo sa mmatota. Dikgetho tsa hao: SIM e lefellwang pele e nang le fono e rekilweng ka tjhelete, lay-by, fono e ntjhafaditsweng, kapa rente-ho-beng e amohetsweng lekenong la hao. Le ka motlha o se duele madi a a kwa pele a konteraka e e “netefaditsweng.”

Konteraka ya selulafouno ke sekoloto, ka jalo neteweke e tshwanetse go tlhola hisitori ya gago ya go duela pele e ka re ee. Fa o le mo lenaaneng le lentsho, o le mo tshekatshekong ya dikoloto kgotsa o fositse dituelo, gantsi o tla ganwa, mme “konteraka ya go se tlhole sekoloto” ga e yo semolao. Dikgetho tsa hao tsa sebele ke fono e rekilweng ka tjhelete e nang le SIM e lefellwang pele, lay-by, fono e ntjhafaditsweng, kapa rente-ho-beng e amohetsweng lekeno la hao.
Goreng dineteweke di re nnyaa
Contract e go fa phone jaanong ka o duela mo dikgweding di le 24 go ya go di le 36. Ka fa tlase ga karolo 81(2) ya Molao wa Bosetšhaba wa Sekoloto, motlamedi wa sekoloto ga a tshwanela go dira tumalano ya sekoloto kwantle ga go tsaya dikgato tse di utlwalang pele go sekaseka:
- go tlhaloganya ditshenyegelo le dikotsi
- hisetori ya go duela sekoloto ka fa tlase ga ditumalano tsa sekoloto
- ditšhelete tse di leng teng, ditsholofelo le ditlamego
Go neela sekoloto kwa ntle ga tshekatsheko eo ke “sekoloto se se sa akanyediweng” ka fa tlase ga karolo 80. Ka jalo rekoto e e sa siamang, dikatlholo, diakhaonto tse di saletseng kwa morago kgotsa go sekaseka sekoloto gantsi go dira gore go nne le phokotsego. Gape neteweke e ka nna ya go naya madi a mannye go feta a o a kopileng.
Dikonteraka tsa “Ga go na tšheke ya sekoloto”: ke eng se tota se rekisiwang
O tla bona dipapatso tsa “dikonteraka tsa founo tsa batho ba ba mo lenaaneng le lentsho” kgotsa “go tlhoka dikonteraka tsa go tlhola sekoloto”. Gantsi ke nngwe ya tseno:
| Se papatso e se buang | Se gantsi e leng sone | Tlhola |
|---|---|---|
| “Ga go na konteraka ya go tlhola sekoloto” | E seng sekoloto gotlhelele (se se duetsweng pele, se se beilweng), kgotsa moadimi yo o itlhokomolosang Molao | Botsa: ke mang yo o tlamelang ka sekoloto, mme a o kwadisitswe le NCR? |
| “Kamogelo e e netefaditsweng, e tsentswe mo lenaaneng le lentsho OK” | Gantsi moemedi o tsaya tuediso ya kwa pele | Ga go motlamedi ope wa semolao yo o ka netefatsang kamogelo |
| “Duela madi a mannye a botsamaisi mme re tla go direla konteraka” | Tsietso e e tlwaelegileng | Le ka motlha o se duele pele ga o bona nopolo e e kwadilweng |
Ya rona lenaanenetefatso la tsietso e kwala lenaane la matshwao a mangwe a a tlhagisang.
Ditlhopho tsa gago tse 5 tse di ikanyegang tse di nang le sekoloto se se sa siamang
| Tlhopho | O amogela mogala | Tshekatsheko ya sekoloto | Palogotlhe ya ditshenyegelo | Se o ka se lebelelang |
|---|---|---|---|---|
| 1. SIM e e duelelwang pele + founo e e rekilweng ka madi a a seatleng | Jaanong | Ga go na | Tlhwatlhwatlase | O tlhoka tlhwatlhwa yotlhe |
| 2. Founo e e tlhabolotsweng, madi a a seatleng | Jaanong | Ga go na | E kwa tlase ga e ntšhwa | Tlhola netefaletso, IMEI, beteri |
| 3. Go baya | Fa e duelwa | Ga go na sepe (e seng sekoloto) | Ka ga tlhwatlhwa ya lebentlele | Ga go na mogala fa o ntse o duela |
| 4. Go renta go nna mong | Jaanong | Tlhotlhomiso ya go kgona go duelela lotseno | Go feta madi a a seatleng | Bapisa palogotlhe le madi a a seatleng |
| 5. Baakanya rekoto ya gago, o bo o dira kopo gape | Moragonyana | Tšheke e e feletseng ya sekoloto | Tlhwatlhwa ya konteraka | Go tsaya nako |
1. Reka madi a seatleng, dirisa prepaid. E ntšhwa Samsung Galaxy A06 e ne e le R1 899 mo Takealot ka la bo 14 Ngwanaitseele 2026. E kopanye le SIM epe e e duelelwang pele le diphuthelwana tsa tshedimosetso. Se ke tsela e e tlhwatlhwatlase ya go nna le founo.
2. Reka tse di tlhabolotsweng. O bona phone e e botoka ka cash e e tshwanang. Latela rona lenaanenetefatso la iPhone le le tlhabolotsweng kgotsa buisa e e tlhabolotsweng kgatlhanong le e ntšhwa.
3. Go robala. Ga go na sekoloto, mme Molao wa Tshireletso ya Badirisi o sireletsa dituelo tsa gago. Bona Tsela ya go baya founo.
4. Go hirisa-go-nna. YeboCell (ke rona) e go naya founo jaanong, e duelwa beke le beke, mme ke ya gago morago ga tuelo ya bofelo. Re leba ditatamente tsa gago tsa banka kgotsa madi a o a amogelang, e seng fela maduo a gago a sekoloto. Kopo nngwe le nngwe e bona tšheke ya go kgona go e duelela, ga go ke go netefadiwa gore e tla amogelwa, mme e ja madi a mantsi go feta madi a a seatleng. Tsebe nngwe le nngwe ya founo e bontsha dipositi, madi a beke le beke le palogotlhe go bapa le tlhwatlhwa ya madi a a seatleng. E bapise le konteraka ya go renta kgatlhanong le konteraka kgatlhanong le BNPL.
5. Baakanya rekoto, o bo o dira kopo gape. Bona pegelo ya gago ya mahala ya ngwaga le ngwaga ya sekoloto go tswa kwa birong nngwe le nngwe (Tsela ya go tlhola gore a o mo lenaaneng le lentsho), ganetsa sengwe le sengwe se se phoso, mme o tlhabolole diakhaonto tse di fetilweng ke nako. Fa o dirile kopo ya go sekasekwa ga sekoloto, karolo 88(1) ya Molao wa Bosetšhaba wa Sekoloto e re ga o a tshwanela go tsena mo tumalanong epe e nngwe ya sekoloto (ntle le tumalano ya go kopanya) go fitlha tshekatsheko e ganwa kgotsa e fela, kgotsa dikoloto tsa gago tse di rulagantsweng sešwa di duelwa. Seo se akaretsa konteraka le rente-go-beng ka bong kwa bokhutlong, ka jalo ditlhopho 1 go ya go 3 ke tse di tshwanelang fa o le ka fa tlase ga tshekatsheko ya sekoloto. Ditshwanelo tsa gago di mo ditumalano tsa NCA le tsa founo.
Pele ga o saena sepe
- O na le nopolo e e kwadilweng ka palogotlhe e o tla e duelang
- O a itse motlamedi wa sekoloto ke mang (ka ditumalano tsa sekoloto)
- Ga go na tuediso ya kwa pele pele ga o bona nopolo
- The dituelo di tshwanela Ferikgong, e seng mo kgweding eno fela
- O bapisitse palogotlhe le tlhotlhwa ya madi a a seatleng
Bona ditlhopho tse di gaufi le wena, ka sekai difouno mo Johannesburg kgotsa Durban, kgotsa tlhola gore o tshwanelegela eng.
Metswedi (e tlhotlhomisitswe ka 15 Ngwanaitseele 2026)
- Molao wa Bosetšhaba wa Sekoloto 34 wa 2005, dikarolo 80 (sekoloto ka botlhaswa), 81 (thibelo ya sekoloto ka botlhaswa) le 88 (ditlamorago tsa tshekatsheko ya sekoloto), Kuranta ya Puso No. 28619: Gov.za/diwebosaete/thulaganyetsoruri/difaele/tokomane_ya_gcis/201409/a34-050.pdf
- Molao wa Tshireletso ya Badirisi 68 wa 2008, karolo 62 (e e tlhomilweng): Gov.za/ditsha/thulaganyetsoruri/difaele/tokomane_ya_gcis/201409/321864670.pdf
- Tlhwatlhwa ya madi: Lenaane la Takealot mo lenaaneng la rona, 14 Ngwanaitseele 2026
Dipotso tse batho ba di botsang
A nka bona konteraka ya founo e e nang le sekoloto se se maswe?
Ka dinako tse dingwe, mme gantsi ga go a nna jalo. Dinetweke di tshwanetse go sekaseka hisitori ya gago ya go duela le madi a gago pele di go naya sekoloto, ka jalo rekoto e e sa siamang kgotsa dikatlholo gantsi di kaya phokotsego kgotsa tumalano e nnye. Fa o dirile kopo ya go sekasekwa ga dikoloto, Molao o re ga o a tshwanela go tsaya sekoloto se sešwa go fitlha se fela. Batlamedi ba rente-go-own le bona ba tsamaisa tlhotlhomiso ya go kgona go duelela mme leba lotseno lwa gago, mme kamogelo ga e ke e netefadiwa.
A go na le konteraka ya founo e e senang tšheke ya sekoloto?
E seng ya semolao. Karolo 81 ya Molao wa Bosetšhaba wa Sekoloto e re moabi wa sekoloto ga a tshwanela go tsena mo tumalanong ya sekoloto ntle le go sekaseka pele hisitori ya gago ya go duela sekoloto le bokgoni jwa gago jwa matlole. Mongwe le mongwe yo o rekisang “konteraka ya go tlhoka go tlhola sekoloto” ga a neele sekoloto, kgotsa ga a latele Molao.
Ke eng se se gaisang sa mogala fa ke na le sekoloto se se maswe?
E e tlhwatlhwatlase ke founo e o e rekang ka madi a a seatleng (e ntšhwa kgotsa e e tlhabolotsweng) e e nang le SIM e e duelelwang pele. Fa o ka leta, ditshenyegelo tsa lay-by di ka nna tlhwatlhwa ya madi a a seatleng. If you need a phone now and can't pay cash, rent-to-own gives you the phone straight away but costs more in total, so compare the total with the cash price.
Ke tlhola jang rekoto ya me ya sekoloto?
O ka fumana tlaleho ya mahala ya sekoloto hang ka selemo ho tswa ho biro e nngwe le e nngwe ya sekoloto, mohlala TransUnion, Experian kapa XDS.